سخن گوهربار : حكمت 74 ضرورت ياد مرگ(اخلاقى) وَ قَالَ [عليه السلام] نَفَسُ الْمَرْءِ خُطَاهُ إِلَى أَجَلِهِ . و درود خدا بر او ، فرمود : انسان با نَفَسى كه مى كشد ، قدمى به سوى مرگ مى رود .
منوی سایت
آموزش همگانی

معاونت آموزشی بنیاد نهج البلاغه استان اردبیل  از عموم علاقمندان محترم آموزش نهج البلاغه دعوت می نماید  برابر برنامه اعلام شده در منو آموزش همگانی در این محافل حضور داشته باشند.

آدرس ایمیل های مدیران بنیاد

مدیر بنیاد

manager at bnda . ir

bonyad.ard@gmail.com

معاونت فن آوری اطلاعات

admin at bnda . ir

معاونت پژوهشی

research at bnda .ir

معاونت آموزشی

education at bnda .ir

جلوه های بلاغت در نهج البلاغه

 خطبه شقشقیه:

خطبه شقشقیه یکی از نمونه های بسیار زیبای بلاغت در نهج البلاغه  است که در این شماره بو شماره های آتی بدان خواهیم پرداخت در سطر اول این خطبه ما با یک استعاره و چند تشبیه زیبا روبرو هستیم:

أَمَا وَ اللَّهِ لَقَدْ تَقَمَّصَهَا ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ وَ إِنَّهُ لَيَعْلَمُ أَنَّ مَحَلِّي مِنْهَا مَحَلُّ الْقُطْبِ مِنَ الرَّحَی .

هان! به خدا سوگند جامه ى خلافت را در پوشيد و مى دانست خلافت جز مرا نشايد، كه آسيا سنگ، تنها گرد استوانه به گردش در آيد.

در مورد استعاره کلمه تَقَمَّصَ در شماره پیش اندکی اشاره شد. شایان ذکر است استفاده از این واژه در جای خود بسیار جالب است این کلمه از قمیص به معنای پیراهن می باشد که با توجه به اینکه پیراهن نزدیکترین جامه نسبت به بدن آدمی است اشاره به به رابطه دائمی و نزدیک حضرت امیر با پیامبر(ص) دارد. همچنان معنای چالاکی برای این کلمه هم ذکر شده است که گویا حضرت قصد داشتند این نکته را مطرح کنند که ابن ابی قحافه پیراهن خلافت را به سرعت بر تن کرد.

تشبیه: تشبيه در لغت به معنى تمثيل و در اصطلاح، به معنى بستن عقد مشابهت بين دو چيز يا بيشتر است كه مقصود، مشاركت آنها در يك يا چند صفت براى تبيين غرضى كه متكلم در ذهن مى پروراند، مى باشد. [ جواهرالبلاغه ص 256. ]

 

هر تشبیهی چهار رکن دارد که عبارتند از:

مشبه: چیزی که تشبیه می شود.

مشبه به: چیزی که مشیه به آن تشبیه می شود.

ادات تشبیه: کلماتی چون: مانند، همچون، مثل و ...

وجه شبه: صفت مشترک بین مشبه و مشبه به را گویند.

تشبيه يكى از مظاهر زيبايى در زبان است و در علم بلاغت پايگاهى عظيم دارد چرا كه باعث روشنگرى و تقريب معانى دور از ذهن مى گردد و بر فضل و جمال معانى مى افزايد و مجالى گسترده و فروعى فراوان و فوايدى و انبوه دارد.

 

تقسيم طرفين تشبيه به اعتبار حسى و عقلى بودن آن

طرفين تشبيه مشبه و مشبه به:

1- يا هر دو حسى هستند يعنى با يكى از حواس پنج گانه قابل درك هستند.

2- يا هر دو عقلى هستند و در پرتو تعقل ادراك مى شوند.

3- يا مشبه عقلى است و مشبه به حسى.

4- يا مشبه حسى است و مشبه به عقلى

سه قسم اول از انواع چهارگانه فوق در جمله ذيل ملحوظ است همان گونه كه استوانه ى سنگ آسيا، عامل انتظام و تامين غرض در حركت آن است، امام على (ع) نيز فردى بود كه در صورت تصدى خلافت، امور مسلمين را بر وفق حكمت الهى تنظيم مى كرد و از آنجايى كه به كم و كيف سياست مشروع، درايت داشت، نسبت خويش با خلافت را، به رابطه ى استوانه با سنگ آسيا تشبيه نموده است. اين تشبيه به نوبه ى خود شامل تشبيهات سه گانه ذيل است:

 

1- تشبيه محل خويش به محل قطب استوانه نسبت به سنگ آسيا از نوع تشبيه معقول به معقول است، با اين توضيح كه محل قطب يعنى نظم دهنده به اوضاع و احوال سنگ آسيا امرى معقول است.

2- تشبيه خويش به قطب آسيا از نوع تشبيه محسوس به محسوس است.

3- تشبيه خلافت به سنگ آسيا از سنخ تشبيه معقول به محسوس است.

ظاهر كلام امام "ع" اين ست كه بدون استوانه، انتظام در گردش سنگ آسيا ممكن نيست، اما مفهوم سخن ايشان اينست كه فردى غير از ايشان در زمان حضورشان شايستگى احراز اين مقام را ندارد، همچنانكه هيچ چيزى جز استوانه قادر به انجام نقش آن در حركت آسيا نيست. [ شرح ابن ميثم ج 1 ص 254. ]

هدف امام از این تشبیه نیز تقریر حال مشبه و تقویت شأن آن در ذهن شنونده است و این هدف از تشبیه ستلزم آن است که وجه شبه در مشبه به، کاملتر و و مشهورتر باشد.

در جمله إِنَّهُ لَيَعْلَمُ أَنَّ مَحَلِّي مِنْهَا مَحَلُّ الْقُطْبِ مِنَ الرَّحَی هدف امام از آوردن ادوات تاکید (إنّ ، لام تاکید ، جمله اسمیه بودن) نشانگر عالم و آگاه بودن ابن ابی قحافه از خلافت حضرت امیر (ع ) بعد از حضرت رسول اکرم ( ص ) می باشد که چون این امر مورد انکار واقع گشته است ، حضرت وی را با وجود علم و آگاهی به خلافت ایشان به منزله ی منکر دانسته و با استعمال ادوات تاکید سعی در اقناع ایشان نسبت به حقیقت خلافت را دارد .حتی گفتن انه لیعلم ( او نیک می دانست ) نیز اشاره به این نکته دارد ، به این صورت که فعل (یعلم) جزو افعالی است که نشأت یافته از قلب است و بر یقین اشاره دارد .یعنی ابن ابی قحافه به یقین می دانست که خلافت بعد از حضرت پیامبر ( ص ) به که می رسد اما منکر امر گردیده است .

 

free std testing indianapolis click chlamydia throat symptoms
free prescription cards discount roborav.com coupons free
venlafaxine forum idippedut.dk venlafaxine 37.5 mg
amoxicillin saft amoxicillin 750 amoxiclav
تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به بنیاد نهج البلاغه اردبیل میباشد